طراحی وب سایت آرایشگاه مردانه بهبود

بررسی اثر دو نوع اکسینNAA و IBA براندام زایی برگ اولیه و فلس پیاز گل سنبل
(Hyacinthus orientalis L.) در شرایط درون شیشه ای

شادی صالح زاده¹، محمد حسین دانشور²، نوراله معلمی³

1و2و3 به ترتیب دانشجوی کارشناسی ارشد باغبانی دانشکده کشاورزی شهید چمران اهواز،‌استادیار گروه تولیدات گیاهی مجتمع آموزشی و پژوهشی کشاورزی رامین واستادیار گروه باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید چمران اهواز

مقدمه :

باتوجه به صنعتی وماشینی شدن دنیای امروز زیستن با طبیعت می تواند آرامش وسلامتی را برای انسان امروز فراهم کند. استفاده از گیاهان برگساره ای و گل ها در تأمین این آرامش نقش بسیار مهمی را دارا
می باشند و در این میان گلها باتنوع شکل ورنگ نقش ارزنده تری را دارا می باشند. از جمله گلهای مورد توجه وعلاقه مردم جهان گل سنبل می باشد که باتنوع رنگ گل مانند سفید، آبی، صورتی وبنفش و همچنین عطر خاص جایگاه ویژه ای در بین علاقه مندان گل دارد. گل سنبل از دیرباز در ایران مورد توجه دوستداران گل بوده است وامروزه با گسترش این علاقه مندی مصرف گلدانی و کشت آن مورد توجه قرار گرفته است. این گل معمولاً از طریق سوخ و سوخک تکثیر می شود. نظربه اینکه تولید سوخک از سوخ مادری در سطح تجاری در شرایط مزرعه ای و گلخانه ای کم می باشد و با استفاده از روش ته برداری و ته شکافی در شرایط کاملاً کنترل شده، تولید رابه 50-20 سوخک از هر سوخ مادری می رساند (10 و 3). و افزودن برآن چون بیشتر سوخهای سنبل برای کاشت در گلدان یا باغچه در ایران وارداتی می باشند و سالانه هزینه زیادی صرف واردات آنها از کشور هلند می شود، بنابراین تحقیقی با استفاده از روش کشت درون شیشه ای سوخ گل سنبل در راستای رفع این مشکلات انجام گرفت.

بررسی های نشان دادند ازدیاد درون شیشه ای سوخک از قطعات سوخ مادری از جمله برگ، فلس، ساقه گلدهنده، گل آذین در گیاهان سوخدار انجام شده است(9و8و5و4و2). هاسی در سال 1975 تکثیر درون
شیشه ای سوخ سنبل را با استفاده از اکسین NAA نشان داده است(3).

یانگ بوئینگ ایی و همکاران در سال 2002 باگست فلس سوخ سنبل در محیط کشت موارشیگ و اسکوگ (MS) (7) همراه IBA توانستند محیط مناسبی در جهت تولید سوخک تهیه نمایند)11(.

مواد وروشها :

سوخهای سنبل (Hyacinthus orientalis L.) از کشور هلند توسط یکی از شرکتهای تجاری وارد کننده سوخ گل در سال 81 تهیه گردید.

شرایط گندزدایی سطحی وتهیه محیط کشت :

سوخهای با قطر 4-3 سانتیمتر ابتدا با 1 گرم در لیتر بنومیل به مدت نیم ساعت ضدعفونی شدند. سپس در هرکشت کل سوخ با را 5/0 میلی گرم در لیتر بنومیل به مدت نیم ساعت و الکل اتیلیک 70 درصد را بمدت 2 دقیقه و سپس هیپوکلریت سدیم 20 درصد را بمدت 15 دقیقه گندزدایی کرده و یک بار با آب مقطر استریل شستشو داده شد. سپس فلسها را در اندازه (cm 5/0 * 1) و برگ های را در اندازه (Cm 5/1 *1) جدا کرده وفلس را بمدت 10 ثانیه با الکل اتیلیک 70 درصد و 10 دقیقه با هیپوکلریت سدیم 5 درصد و 3 بار شستشو با آب مقطر استریل شده و برگ را بمدت 10 ثانیه با الکل اتیلیک 70 درصد و 4 دقیقه هیپوکلریت سدیم 5 درصد و 3 بار شستشو با آب مقطر استریل شده، گندزدایی شدند. ریز نمونه ها در محیط کشت MS که با اکسین های NAA و IBA هرکدام با غلظت های 5/0 و 1 میلی گرم در لیترتکمیل شده بودند، کشت شدند. بمنظور جامدشدن محیط کشت 8 گرم در لیتر آگار به محیط کشت اضافه شد و مقدار سوکروز 30 گرم در لیتر بود.

بعد از کشت ریز نمونه ها در محیط کشت آنها تحت تیمار تاریکی با دمای 2 ± 25 درجه سانتیگراد قرار داده شدند. تعداد ریشه وسوخک تولید شده از هرتیمار بعد از 6 هفته شمارش گردید. برای تجزیه وتحلیل داده ها ورسم نمودارها از نرم افزار Mstatc و Excel و برای مقایسه میانگین ها از آزمون دانکن استفاده شد. این بررسی به صورت فاکتور یل در قالب طرح کامل تصادفی در 3 تکرار و در هر تکرار با 10 زیرنمونه انجام شد.

نتایج :

براساس آنالیز داده ها، نتایج نشان داد ریشه زایی ریز نمونه برگ با اکسین NAA با غلظت 5/0 میلی گرم در لیتر 05/0 P< نسبت به ریز نمونه فلس اثر معنی داری را نشان داد (نمودار 1 و جدول 1). همچنین اکسین NAA با غلظت 5/0 میلی گرم در لیتر در سطح05/0 P< نسبت به اکسین IBA با غلظت 5/0 میلی گرم در لیتر تفاوت معنی داری را در ریشه زایی نشان داد (نمودار 2).

در این تحقیق میزان سوخک زایی ریز نمونه های برگ وفلس با حضور دونوع اکسین در غلظتهای متفاوت بررسی شد. تجزیه وتحلیل داده ها نشان داد که سوخک زایی ریز نمونه برگ با اکسین IBA با غلظت 1 میلی گرم در لیتر در سطح 05/0 P< نسبت به ریز نمونه فلبس تفاوت معنی داری داشت (نمودار 3 و جدول 1). اکسین IBA با غلظت 1 میلی گرم در لیتر در سطح 05/0 P< نسبت به اکسین NAA با همین غلظت تفاوت معنی داری را نشان داد (نمودار 4).

بحث :

این بررسی نشان داد که با حضور یک میلی گرم در لیتر IBA در میحط کشت MS سوخک زائی از برگ نسبت به غلظت مشابه اکسین NAA برتری داشت . یانگ بوئینگ ایی و همکاران در سال 2002 گزارش داد با حضور 5/1 میلی گرم در لیتر IBA در محیط کشت MS سوخک زائی از فلس سنبل را گزارش نمود )11( در بررسی های دیگر اثر سوخک زائی IBA از ریزنمونه های برگ سنبل گزارش شده است (1). ریشه زایی از جوانه های شاخه شب بودر محیط کشت Ms که بوسیله اکسین NAA با غلظت یک میلی گرم در لیتر مکمل شده بود گزارش شده است (6). ریشه زائی از ریزنمونه ها با حضور 5/0 میلی گرم در لیتر NAA همراه با کالوس توسط دیگران گزارش شده است.(6).

نتیجه ریشه زایی بدست آمده از این تحقیق باتوجه به بررسیهای گذشته تأئید می شود. همچنین به طور کلی می توان بیان نمود با استفاده از تکنیک کشت بافت تولید سوخک را به سطح انبوه رساندوبااستفاده از محیط MS همراه اکسین NAA این سوخکها بعد از رشد کافی ریشه دار نمود وبه محیط کشت گلخانه انتقال داد.

جدول1 : اثر ریزنمونه (برگ وفلس)، نوع اکسین و غلظت های مختلف اکسین روی

ریشه زایی و سوخک زایی سنبل

                    * میانگین‌هایی که دارای حروف مشابه نیستند بر اساس آزمون دانکن در سطح05/0P?

                       معنی دار می‌باشند

منابع :

1- Bach| A. and A. cecot . 1989. Application of double - phase culture media in micro -
     propagation or Hyacinthus cv. Carnegie. I Effect of Auxins on growth and
     development

2- Hosoki| T. and T. Asahira. 1980. In Vitro propagation of Narcissus. HortScience
     15:602-603.

3- Hussey. G. 1975. Prpagation of hyacinths by tissue culture. Sci. Hort. 3:21-28.
|4- Hussey. G. 1975. Totiopotency in tissue explants and Calture of some members of
      Liliaceae| Iridaceae and Amarylidaceae .Y.Expt. Bot. 26:253-262.

5- Hussey| G. 1977. In Vitro propagation of some Liliaceae and Amarylidaceae. Acta
    Hort. 78:303-309.

6- Malik| C.P. 1990. Advance in plant Hormones Research.otanica. 416P.

7- Murashige| T. and F. skoog. 1962. A revised medium for rapid growth and bioassays
     with tobaco tissue culture. Physiol. Plant. 15: 473-497.

8- Nishiuchi| Y. 1979. Studies on vegetative propagation of tulip. II formation and
    development of adventitious buds in excised bulb-scale culture In Vitro. J. Jap. Soc.
    Hort.Sci. 48:99-105

9- Papachatzi| M.| P. A. Hammer | and P. M. Hadegawa. 1980. In Vitro propagation of
    Hosta plantaginea. HortScience. 15-506-507.

10- Saniewski| M. 1975. The effect of gibberlic acid and benzylandenine on bulblets
      differenation in scooped oot and scored hyacinth (Hyacinthus oriewtalis L.) bulbs.
      bul. Acad. Pol. Sci. 23: 49-52.

11- Yi| Y. B. K. S. Lee and C. H. chung. 2002. Protein variation and efficient In Vitro
      culture of scale segments from Hyacinthus orientalis L. cv. Carnegic. Scientia
      Horticulturae. 92 : 3-4. 367-374.